Testament notarialny czy własnoręczny? Jak bezpiecznie zapisać ostatnią wolę

Testament to jeden z najważniejszych dokumentów, jakie możemy sporządzić. Pozwala samodzielnie zdecydować, kto otrzyma nasz majątek, i uniknąć sporów w rodzinie. Prawo dopuszcza kilka form testamentu, a najczęściej wybierane są dwie: testament własnoręczny i testament notarialny. Czym się różnią, która forma jest bezpieczniejsza i jak wygląda sporządzenie testamentu u notariusza? Wyjaśniamy najważniejsze kwestie.

Testament własnoręczny

Testament własnoręczny, nazywany holograficznym, to najprostsza forma. Aby był ważny, spadkodawca musi:

• napisać całą treść testamentu odręcznie,
• podpisać go własnoręcznie,
• opatrzyć datą.

Testament napisany na komputerze i tylko podpisany jest nieważny. Brak daty nie zawsze powoduje nieważność, ale może rodzić poważne wątpliwości, np. gdy istnieje kilka testamentów albo gdy pojawia się pytanie o zdolność spadkodawcy do sporządzenia testamentu w danym momencie.

Ryzyka testamentu własnoręcznego

• może zostać zgubiony, zniszczony lub ukryty przez osobę, której jego treść nie odpowiada,
• niejasne sformułowania mogą prowadzić do sporów i długich postępowań sądowych,
• łatwiej podważyć jego autentyczność lub stan zdrowia spadkodawcy w chwili sporządzenia,
• osoba sporządzająca go samodzielnie może nieświadomie popełnić błąd formalny.

Testament notarialny

Testament notarialny sporządza notariusz w formie aktu notarialnego na podstawie oświadczenia spadkodawcy. To najbezpieczniejsza forma testamentu z kilku powodów:

• Bezpieczne przechowywanie. Oryginał pozostaje w kancelarii notarialnej, a spadkodawca otrzymuje wypis. Testamentu nie można zgubić ani zniszczyć.
• Rejestracja. Na życzenie spadkodawcy testament można zarejestrować w Notarialnym Rejestrze Testamentów. Dzięki temu informacja o jego istnieniu nie zaginie.
• Poprawność prawna. Notariusz dba o zgodność treści z prawem i o jednoznaczne sformułowania, które ograniczają ryzyko sporów.
• Trudniejszy do podważenia. Notariusz upewnia się, że spadkodawca działa świadomie i swobodnie.
• Szersze możliwości. Tylko w testamencie notarialnym można ustanowić zapis windykacyjny, czyli przekazać konkretny składnik majątku, np. mieszkanie, wskazanej osobie ze skutkiem z chwilą otwarcia spadku.

Co można zawrzeć w testamencie?

• powołanie spadkobierców do całego majątku lub jego części,
• zapis zwykły, czyli zobowiązanie spadkobiercy do przekazania określonej rzeczy lub kwoty wskazanej osobie,
• zapis windykacyjny, wyłącznie w formie notarialnej,
• polecenie, np. dotyczące opieki nad grobem czy zwierzęciem,
• wydziedziczenie osoby uprawnionej do zachowku, ale tylko z przyczyn wskazanych w ustawie, które trzeba wymienić w testamencie,
• powołanie wykonawcy testamentu.

A co z zachowkiem?

Testament nie pozwala całkowicie pominąć najbliższych bez konsekwencji. Zstępni, małżonek i w niektórych przypadkach rodzice spadkodawcy, którzy zostaliby powołani do spadku z ustawy, mają prawo do zachowku, czyli roszczenia o zapłatę określonej części wartości udziału spadkowego. Notariusz wyjaśni, jak zachowek może wpłynąć na realizację woli spadkodawcy.

Jak wygląda sporządzenie testamentu u notariusza?

1. Kontakt z kancelarią. Warto wcześniej opisać, co ma znaleźć się w testamencie, i ustalić termin.
2. Dokumenty. Wystarczy ważny dowód osobisty lub paszport. Przy zapisie windykacyjnym przydają się dane dotyczące przedmiotu zapisu, np. numer księgi wieczystej nieruchomości.
3. Rozmowa z notariuszem. Notariusz pomaga sformułować wolę spadkodawcy i wyjaśnia skutki prawne.
4. Odczytanie i podpisanie aktu. Spadkodawca podpisuje testament w obecności notariusza.
5. Rejestracja. Na życzenie spadkodawcy testament jest rejestrowany w rejestrze testamentów.

Sama czynność trwa zwykle niedługo, a koszt jest stosunkowo niewielki w porównaniu z bezpieczeństwem, jakie daje.

Czy testament można zmienić lub odwołać?

Tak. Testament można w każdej chwili odwołać lub zmienić, sporządzając nowy testament, niszcząc poprzedni lub dokonując w nim zmian, z których wynika wola odwołania. W przypadku testamentu notarialnego najbezpieczniej jest sporządzić nowy testament lub akt odwołania u notariusza. Warto regularnie wracać do testamentu, zwłaszcza po ważnych wydarzeniach życiowych: ślubie, rozwodzie, narodzinach dzieci czy sprzedaży majątku.

Testament w Białymstoku

Kancelaria Notarialna Barbary Motal-Filipczuk w Białymstoku sporządza testamenty notarialne oraz inne akty dotyczące przekazania majątku w rodzinie. Notariusz wykonuje zawód od 1992 roku i pomaga klientom tak sformułować ostatnią wolę, by była jasna i bezpieczna prawnie. Aby umówić termin sporządzenia testamentu, napisz do kancelarii notarialnej lub zadzwoń pod numer 85 742 08 83.

Podsumowanie

Testament własnoręczny jest prosty, ale łatwo go zgubić, podważyć lub sporządzić z błędami. Testament notarialny jest przechowywany w kancelarii, może zostać zarejestrowany, a notariusz dba o jego prawidłową treść. To najpewniejszy sposób, by wola spadkodawcy została wykonana. Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie.

O autorze: Redaktor sprawdzonyinformator.pl

Redaktor serwisu. Zajmuje się finansami, prawem na co dzień i motoryzacją. Każdy temat przed publikacją sprawdza w źródłach, a ważne artykuły regularnie aktualizuje, żeby czytelnik zawsze dostawał aktualne i konkretne informacje.